الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
23
تفسير مجمع البيان (فارسى)
ابدى هستند ولى محرمهاى در خلوت و مسافرت نيستند و اين همان معنايى است كه مسروق از عايشه روايت كرده كه زنى به او گفت اى مادر ، پس عايشه گفت من مادر تو نيستم بلكه مادر مردان شمايم . و بنا بر اين مطلب جايز نيست كه بخواهران و برادران ايشان خال المؤمنين و خالة المؤمنين گفته شود « 1 » . شافعى گويد : زبير اسماء دختر ابى بكر را تزويج كرد و نگفت كه او خاله مؤمنين است . وَ أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلى بِبَعْضٍ فِي كِتابِ اللَّهِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُهاجِرِينَ و اين آيه در آخر سورهء انفال تفسير شده ، و اولوا الارحام صاحبان نسب و خويشاوندانند ، چون خداوند سبحان فرمود كه همسران پيامبر ( ص ) مادران مؤمنين هستند در تعقيب آن اولوا الارحام را فرمود و بيان نمود كه ميراث نمىبرد مگر بانتساب ولادتى و خويشاوندى ، و مقصود اينست كه صاحبان نزديكان هم بعضى از آنها به ارث بردن شايسته تر از بعضى از مؤمنين ، يعنى انصار و مهاجرين كه از مكّه هجرت بمدينه كردند هستند . و بعضى گفتهاند : مقصود از مؤمنين آنهايى هستند كه با هم پيمان و عقد برادرى بستند و يا مهاجرت نمودند ، پس اين آيه نسخ نمود توارث به هجرت و مؤاخات در دين را و آن دلالت دارد بر اينكه ميراث بقرابت و خويشاوندى است ، پس هر كس نزديكتر باشد ( مثل پسر و دختر و پدر و
--> ( 1 ) - پس بنى اميه و مروان كه بمعاويه عليه الهاويه ( خال المؤمنين ) مى گويند مانند ساير كارهايشان نسبت نابجايى داده و كار خطا و حرامى مرتكب شدهاند .